Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakasına yönelik kararı kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesini inceleyen AYM, maddede bulunan “süresiz olarak” ifadesinin iptaline karar verdi. Peki bu karar nafakanın tamamen kaldırıldığı anlamına mı geliyor? Süresiz nafaka kalktı mı? Halen nafaka alanların ödemeleri sona erecek mi?

NAFAKA İPTAL Mİ EDİLDİ?


Hayır. Anayasa Mahkemesi yoksulluk nafakası kurumunu tamamen iptal etmedi. AYM’nin iptal ettiği düzenleme, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde bulunan “süresiz olarak” ibaresi oldu. Dolayısıyla karar, yoksulluk nafakasının tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelmiyor.

SÜRESİZ NAFAKA KALKTI MI?


AYM, yoksulluk nafakasının süresiz olmasını öngören “süresiz olarak” ifadesini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Ancak karar hemen yürürlüğe girmeyecek. Anayasa Mahkemesi, iptal nedeniyle oluşacak hukuki boşluğu dikkate alarak kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Bu süre içerisinde yeni bir yasal düzenleme yapılması gündeme gelebilecek.

AYM NEDEN “SÜRESİZ OLARAK” İFADESİNİ İPTAL ETTİ?


Anayasa Mahkemesi kararında, mevcut düzenlemenin yoksulluk nafakasının süresi konusunda hakime yeterli takdir alanı bırakmadığını değerlendirdi.
Mahkeme, somut olayın şartları veya haklı sebepler dikkate alınarak nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılmasına imkan bulunmamasına dikkat çekti.
AYM ayrıca nafakanın herhangi bir ölçüt belirlenmeden kategorik biçimde süresiz hale gelmesinin, nafaka yükümlüsü açısından ağır bir külfete dönüşebileceğini belirtti.

NAFAKA TAMAMEN KALKACAK MI?


Karar, “bundan sonra nafaka verilmeyecek” anlamına gelmiyor. AYM’nin değerlendirmesine göre boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek eşin korunması amacıyla yoksulluk nafakası öngörülmesi meşru bir amaç taşıyor. Tartışma, nafakanın varlığından çok süresinin nasıl belirleneceği üzerinde yoğunlaşıyor. AYM, bazı durumlarda nafakanın belirli süreyle sınırlandırılmasına, bazı özel şartlarda ise daha uzun süre devam edebilmesine imkan verecek açık ve öngörülebilir ölçütlerin kanunda düzenlenmesi gerektiğine işaret etti.

MEVCUT NAFAKALAR OTOMATİK OLARAK SONA ERECEK Mİ?


AYM kararında, halen ödenmekte olan bütün nafakaların karar yürürlüğe girdiğinde otomatik olarak sona ereceğine yönelik bir hüküm bulunmuyor. Kararın mevcut nafaka dosyalarına nasıl uygulanacağı, 9 aylık süre içerisinde yapılabilecek yeni yasal düzenlemeler ve sonraki yargısal uygulamalarla netleşecek. Bu nedenle “Mevcut bütün nafakalar 9 ay sonra bitecek” şeklindeki yorum, AYM kararından doğrudan çıkarılabilecek bir sonuç değil.

YENİ NAFAKA SİSTEMİ NASIL OLACAK?


Anayasa Mahkemesi herhangi bir yeni nafaka süresi belirlemedi. Kararda “nafaka 1 yıl, 5 yıl veya 10 yıl olacak” şeklinde bir süre de yer almıyor. AYM, yalnızca mevcut düzenlemedeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti ve kararın yürürlüğünü 9 ay erteledi. Yeni sistemin hangi şartlara ve sürelere dayanacağı, yapılacak yasal düzenlemeyle şekillenebilecek.

AYM’NİN NAFAKA KARARI NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?


Anayasa Mahkemesi kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 aylık geçiş süresi bulunuyor. Mahkeme, iptal kararının hemen yürürlüğe girmesinin hukuki boşluk oluşturabileceğini belirterek yürürlük tarihini erteledi.

NAFAKA KARARINDA SON DURUM


Anayasa Mahkemesi’nin kararının ardından ortaya çıkan tablo özetle şöyle: Yoksulluk nafakası tamamen kaldırılmadı. Türk Medeni Kanunu’ndaki “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi. Karar hemen uygulanmayacak ve 9 ay sonra yürürlüğe girecek. AYM yeni bir nafaka süresi belirlemedi. Mevcut nafakaların tamamının otomatik olarak sona ereceğine dair kararda bir hüküm bulunmuyor. Yeni nafaka sisteminin ayrıntıları, yapılabilecek yasal düzenlemeler ve uygulamayla netleşecek.